Tarihi Tescilli Yapılarımız

PTT ESKİ BİNASI

Yapı kuzey cephesinde yer alan üçgen alınlık kısmında, ortadaki alınlıkta bir adet, yanlardaki alınlık kısmının ortasında ise ikişer adet çember içinde eski yazı kitabeler bulunur. Orta alınlıktaki kitabe kısmı tahribata uğradığı için okunamamakta, okunan kısımlarda hicri 1316 -1319/Miladi 1899-1901 tarihleri yazmaktadır. Bu tarih kısmının üzerinde Osmanlıca ‘mağaza’ ismi okunmaktadır. Bina bünyesinin iki yanında, doğu ve batı cephe beden duvarına bitişik olarak yapılmış Hami Tüzün dükkân sırası yer alır. Bu dükkân sırasının ortasında yer alan yapının iç sofalı plan düzeninde kurgulanmış olması, üçgen alınlıklı üç bölüme ayrılmış cephe düzenlemesi, yapıyı aydınlatan bitkisel süsleme kuşakları ile çevrili büyük pencerelerin yer alması yapının dükkân131 olarak inşa edilmiş bir kamu yapısı olduğunu görüşünü güçlendirir. Ayrıca ilçede yer alan diğer kamu yapıları ile de plan tipi bakımından benzerlik göstermesi, yapının Osmanlının geç dönemde inşa edilmiş bir kamu yapısı olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

ASKERLİK ŞUBESİ ESKİ BİNASI

Yapılış tarihi bilinmiyor. Rumlar tarafından ev olarak yapılmıştır. Rum ailesinin oturduğu bilinmektedir. Bu aile Mübadeleye kadar aynı yerde oturmuştur. Bilahere belediyeye devredilmiştir. Belediyeye devrinden sonra Askerlik şubesi,Halk Eğitimi Merkez Müdürlüğü olarak kullanılmıştır. Şu anda Belediyemizin tarihimizi ayağa kaldırma çalışmaları doğrultusunda Askerlik şubesi eski binasının restorasyonu tamamlanmış olup Konuk Evi olarak kullanılmaktadır.

ESKİ HAPİSHANE BİNASI

Akdağmadeni Ahisavi Mahallesi’nde yer almaktadır. Tescillidir. Bina han olarak kullanılmış daha sonra hapishane haline getirilmiştir, bugün ise Halk Kütüphanesi olarak kullanılmaktadır.Ön cephesi kesme mermer taşlarla inşa edilmiştir. Süsleme elemanları yönünden dikkat çekmektedir. Yapılış tarihi bilinmiyor. Yaptıranın Gazarosun Hüseyin efendi olduğu söylenmektedir. Rumken Müslüman olmuş, tekrar Rum olarak mubadeleye tabi olarak gitmiştir. Çok zengin olduğu söylenen Gazarosun Hüseyin binayı kendi işlerinde kullanırmış.Belediyemiz tarafında Restorasyonu tamamlanan tescilli yapılarımızdandır.

İSTANBULLUOĞLU MAHALLESİ CAMİ

1907 yılında kilise olarak yapılmış, kilise olarak senelerce hizmet etmiştir. Mübadele sonrasında kamuya geçen yapı ofis olarak kullanılmış zamanın belediye başkanı Necati ERDOĞAN tarafından 1962 yılında camiye dönüştürülmüştür. Halen cami olarak kullanılmaktadır. Camiye dönüştürüldükten sonra binanın ana giriş kapısının ön kısmında bulunan ve ana bina ile bağlantısı olan kemerlerin arası örülmek suretiyle oda haline getirilmiştir. Restorasyonu tamamlanmıştır.

ESKİ KİLİSE

1862 yılında yapılmıştır.İlçenin Yeşildere mahallesinde yer alır.Ön cepheleri taştan oluşan kilisenin dış cephelerini mermerler oluşturur.Kilisede yuvarlak kemerli giriş boşluğu bulunmaktadır.Ortadakiler yuvarlar yandakiler ise iki adet köşeli taşlarla birbirine bağlanmış durumdadır.Kilisede toplam 13 adet Grekçe kitabe bulunmaktadır.İç kısmı dikdörtgen olan kilisenin,tabanı taş döşemelidir.Kilise içerisinde bulunan sekiz sütun kilisenin doğu ve batı yönünde üç eşit parçaya bölündüğünü göstergesidir.Kilise içerisindeki sütunlar birbirlerine yuvarlak kemerler ve ağaç halatlarla bağlanmıştır.

HALK EĞİTİM MERKEZİ ESKİ BİNASI

Bina üzerinde inşa tarihini ve kullanım amacını veren herhangi bir yazıt veya kitabe yer almamaktadır. Bu da yapı ile ilgili kesin bilgiler verilmesini güçleştirmiştir. Ancak yapının mimari üslubu, cephe düzenlemesi ve planı incelendiğinde, Osmanlı Mimarisinin son dönemi olan XIX. yüzyıl ikinci yarısında sıkça karşımıza çıkan sivil mimari yapılarından biri olduğu anlaşılmaktadır. Yapı içerisinde yer alan çok sayıda bulunan odalar, hamam uygulaması ve ocak nişleri bu görüşü destekler niteliktedir.Tarihi tescilli yapılardan olan eserin restorasyonu tamamlanmıştır. Akdağmadeni Belediyesi tarafından günümüzde konuk evi olarak kullanılan yapının ismi Ak Konak olarak değiştirilmiştir.

ENDÜSTRİ MESLEK LİSESİ ESKİ BİNASI

Şuanda Sosyal Hizmet Merkezi olarak kullanılan bu binada Zengin Rum Nigola tarafından yaptırılmış ve kızına hediye edilmiştir.Kesme taşlarla inşa edilen bu bina tarihi yapılarımızdan birisidir.Restorasyonu tamamlanmıştır.

ZİRAAT BANKASI ESKİ BİNASI

Yapı üzerinde inşa tarihini ve kullanım amacını veren herhangi bir yazıt veya kitabe yoktur. Bütün bunlar yapı hakkında kesin bilgiler verilmesini engellemektedir. Orijinal kullanımı konak olarak tescillenen yapının ilçemizin kıymetli şahsiyetlerinden Faik TATLIOĞLU tarafından yaptırıldığı bilinmektedir. 20.yüzyıl başlarından itibaren jandarma lojmanları ve daha sonralarında da banka olarak kullanıma ayrılmıştır. Ancak yapı içerisinde ocak, yüklük, hamam gibi evi oluşturan mimari elemanların bulunmaması, yapıda çok fazla sayı da pencere açıklığı bulunması, içerdiği mimari özellikler ve plan tipolojisi bakımından incelendiğinde bir konut olarak değil de kamu yapısı olarak inşa edildiğini destekler niteliktedir. Yapıyı Anadolu’daki diğer örneklerle karşılaştırıldığında yapının tarihlendirilmesine yardımcı olacak Anadolu’dan bir örnek 1899 tarihinde inşa edilmiş Kastamonu Eski Osmanlı Bankasıdır .

MUŞALİ BEHRAMŞAH KALESİ

Akdağmadeni-Muşalikalesi köyünde köyün kuzeyinde bulunan yüksek bir tepe üzerinde kurulmuş, ufak bir kaledir. Gıyaseddin Keykavus (1237-1246) emirlerinden Necmed-din Bahramşah-ı Candar’a ait olan bu kale, tahminen XIII. Yüzyılın ilk yarısında yapıldığı sanılmaktadır. Yüksek kale duvarları moloz taş üzeri kesme taş kaplıdır. İçte bu taş dizileri tuğla gibi çaprazlama dizilerle sıralanarak zikzag duvar örtüsünü oluşturmaktadır. Batı ve Kuzey dış duvarlarda uzun dikdörtgen üç ufak burç vardır. Halen büyük bir bölümü ayakta kalan kale görülmeye değerdir.

HAMİ TÜZÜN DÜKKANLARI

Yapılış tarihi bilinmiyor. Hacı Hüsnü Efendinin Manifatura mağazası olarak biliniyor. Hacı Hüsnü’nün ölümünden sonra varisleri tarafından Hami Tüzün'e satılmıştır. Halen şahıslar tarafından ticarethane olarak kullanılmaktadır.

ESKİ LİSE BİNASI (REDİF KIŞLASI )

Akdağmadeni Redif Binası ve cephanelik üzerinde inşa ya da onarım kitabesi bulunmamaktadır. Ancak Servet-i Fünün Gazetesi’nin 21 Mart 1318-M.1900 tarihli ve 571. sayısında Akdağmadeni debboy binasının açılış töreni manşet yapılmıştır.

Kapak sayfasında yer alan binaya ait Fotoğrafın hemen altında "Akdağmaden’inde müceddeden inşa olunan redif debboyunun resm-i küşadı” ifadesi yer almaktadır. Ayrıca haberin detayında "Yozgat139 Redif livasına tabi’ Akdağmadeni Redif taburu merkezinde bir debboy ile bir cephanelik vücuda getirilmiş ve debboy-û hûmayünün pişgahına yarım saatlik mesafeden birde ma-i leziz i’anesine himmet olunmuştur” şeklinde açıklama yer almaktadır. Ayrıca haberde bu yapıların inşasına geçen sene nisan ayında başlandığı belirtilmektedir. Görkemli bir açılış törenin yapıldığı yine haberden anlaşılmaktadır. Bu bilgiye göre konumuzu teşkil eden binanın Akdağmadeni Redif Taburu için inşa edilen debboy binası olduğu ve M. 1900 tarihinde inşasının tamamlandığı anlaşılmaktadır

RIFAT KOÇ KONAĞI

Konağın kesin yapılış tarihi bilinmiyor. Gümrükçünün Hasan Efendi ikametgah amacıyla yaptırmıştır. Bilahare varisleri tarafından Haşim Tatlıoğluna satılmıştır. Haşim Tatlıoğluda Rıfat Koç’a satmıştır. Halen ev olarak kullanılmaktadır.